door Kees van Hooijdonk
________

colofon

sitemap

links

contact

de auteur
________
_____________________________________________________________

Dubbele stelsels
Op sommige plaatsen werden mergelgroeven in meerdere lagen boven elkaar aangelegd zoals hier in de Barakkenberg, waar de gangen enkele tientallen meters parallel lopen om vervolgens in totaal verschillende richtingen verder te gaan. Het aanleggen van mergelgroeven in meerdere lagen gebeurde vaak op plaatsen waar de goede kalksteenlagen werden gescheiden door harde, onwinbare vuursteenbanken. Om niet door de harde lagen heen te hoeven breken werd er boven en onderlangs gewerkt.

In some of the limestone quarries there are two or more floors on places with hard layers.





_____________________________________________________________

Caves & Ice Ages
   
-Mergelgrotten-
____________________________________________________________________

Wat zijn Mergelgrotten ?
Mergelgrotten zijn geen echte grotten, maar onderaardse kalksteengroeven, die eeuwen geleden zijn ontstaan bij de ontginning van kalksteen ten behoeve van de bouw. Daarbij werden kalksteenblokken uit de wand gezaagd, waardoor er eerst een, en later meerdere gangen ontstonden, die uiteindelijk complete gangen-stelsels vormden.  Plaatsen met slechte steen werden omzeild, wat op de plattegrond rechts te zien is aan de grote vlakken.  Op deze afbeelding zien we een deel van het gangenstelsel Zonneberg, een regelmatig stelsel met hoge gangen, tot wel meer dan 10 meter hoog. Maar lang niet alle stelsels waren zo regelmatig uitgehouwen !

The limestone caves in Southern Limburg are no real caves but subterrainian limestone quarries.Sometimes the galleries are more then 10 meters high.
_____________________________________________________________________

____________________________________________________________________

Gangenstelsels
Hier kijk je in zo'n gang. Let eens op de rechte wanden ! Zelfs honderden jaren geleden waren de blokbrekers in staat om met eenvoudige middelen als blokzaag en beitel rechte wanden en haakse plafonds te maken. Op de afbeelding rechts een relatief lage gang ( ca 4 m hoog ) in de barakkenberg. In de omgeving van Valkenburg en Geulhem zijn de mergelgroeven over het algemeen laag.




Had men het einde van een concessie bereikt, of kwam men aan een gedeelte met slechte mergel, bijv met veel vuursteen of klei,  dan werd het werk in de diepte voortgezet. Gangen konden meerdere keren worden uitgediept, totdat ze hoogten van wel 15 m bereikten. De mergelgroeven in de St. Pietersberg zijn over het algemeen veel hoger: in sommige stelsels zoals Caestert en Ternaaien waren de gangen wel 15 meter hoog! Die hoogte ontstond doordat de gangen keer op keer werden uitgediept: De eerste laag was ongeveer 3 meter hoog (de best "bewerkbare" hoogte). Daarna werd in de vloer begeonnen met de nieuwe laag en zo voort, totdat met de optimale hoeveelheid mergelblokken had "gewonnen"

Afbeelding 3 geeft een indruk van de hoogte van deze gangen
_____________________________________________________________________

gangenstelsel Zonneberg.
kruispunt in de Barakkenberg
2.
1.
3.
verhoogde gang in Ternaaien Beneden
dubbelstelsel in de Barakkenberg
4.