Ternaaien Zuid

Zuidelijk stelsel
Dit was het meest zuidelijke gangenstelsel op Nederlands grondgebied. Het was van het Slavantestelsel afgesloten door een betonnen muur, die de ondergrondse doorgang naar Belgie moest verhinderen.

Smokkelgat
Smokkelaars hielden de doorgang in stand door de muur iedere keer opnieuw af te breken, en zo kwam de doorgang aan de naam smokkelgat. Hoog in de wand bevond zich het "smokkelgat", die de verbinding tussen het stelsel Slavante en het Zuidelijke stelsel vormde. Hierlangs konden smokkelaars hun contrabande vervoeren. In oorlogstijd zijn hier geallieerde piloten door naar Belgie gevlucht.

Religieuze tekeningen.
In enkele gangen van het Zuidelijk stelsel waren laatmiddeleeuwse religieuze houtskool-tekeningen aangebracht die tot de oudste van de berg behoren. Op de meest linkse tekening is de onhoofding van de heilige Johannes afgebeeld. Rechts daarvan een afbeelding van Maria der zeven Smarten. Zo waren er eens 18 religieuze afbeeldingen. Kort voordat het Zuidelijke gangenstelsel begon te bezwijken onder de druk van de storthopen die gevormd werd door de van elders uit de groeve verwijderde deklagen, zijn de houstskooltekeningen door een speciale foto-expeditie vastgelegd voor het nageslacht. Letterlijk enkele dagen na de expeditie stortten de gangen in.