In februari 2004 hebben 2 leden van de Werkgroep Pleistocene Zoogdieren, Charlie Schouwenburg en Kees van Hooijdonk een zeer leerzame studiereis ondernomen naar Lyon, met als doel onderzoek naar de carnivoren. Daarbij werden de Universiteit Claude Bernard en het depot van het Musee Histoire Naturelle 2 keer aangedaan. Ook werd een bezoek afgelegd aan de Franse paleontoloog Alain Argant, die zich in Chateau bezig houdt met onderzoek naar fossiele beren en katten.
Lyon
Nadat we vorig najaar reeds begonnen waren met de voorbereidingen voor de reis en het maken en op elkaar afstemmen van de afspraken konden we op zondag 8 februari eindelijk op weg naar Lyon. Zware sneeuwbuien in de Belgische Ardennen zorgden even voor het nodige oponthoud, maar eenmaal in Frankrijk verliep de reis voorspoedig. Samen met de voorsteden telt Lyon zo'n 1,5 miljoen inwoners. De binnenstad is niet alleen mooi, maar ook gezellig met zijn vele winkeltjes en restaurants. Het openbaar vervoer is goed georganiseerd met bus, tram en metro. De wachttijd bedraagt nergens meer dan 5 minuten, en dat is maar goed ook, want onze bestemmingen lagen in verschillende uithoeken van de stad.
UCBL
Maandag 9 februari werden we door Claude Guérin ontvangen op de Universteit Claude Bernard Lyon I. Deze universiteit herbergt een zeer grote collectie fossielen, onder andere van zoogdieren. Hier bevindt zich ook het complete skelet van de Homotherium van Senèze. Wij werden in de gelegenheid gesteld tot het bekijken , meten, tekenen en fotograferen van de hele collectie, maar vooral de Homotherium heeft deze eerste dag onze aandacht. Een nog niet eerder gedetermineerde fossiele metacarpale uit de collectie van Hooijdonk, die voor vergelijking is meegebracht naar Lyon blijkt na vergelijking overeen te komen met de MC I I I van de Homotherium crenatidens. Daarnaast heeft nog een andere sabeltandkat onze bijzondere aandacht: de Dinofelis (Metailurus).
Depot MHN
Dinsdag staat het depot van het Musée Histoire Naturelle te Lyon op het programma, waar we worden ontvangen door Michel Philippe. Het pas gerenoveerde en gemoderniseerde depot heeft grote vergelijkingscollecties skeletten van recente zoogdieren. Daarnaast heeft het depot grote hoeveelheden fossiele zoogdieren welke categorisch per opgraving zijn opgeborgen in rolbare stellingkasten. Ook hier zijn we vrij om alles uit de stellingen te halen om te meten, tekenen en te fotograferen. Hier vinden we onder andere fossielen van Megantereon megantereon, Homotherium crenatidens, Acinonyx pardinensis (het Vroeg / Midden Pleistocene jachtluipaard), Lynx issiodorensis, Ursus etruskus. In het depot van het MHN staat ook een compleet skelet van de sabeltandkat Smilodon californicus.
Bezoek aanAlain Argant
Woensdag 11 februari waren we bij de familie Argant te gast, waar we uitgenodigd waren voor een overheerlijke lunch. 's Middags worden de door ons meegebrachte fossielen vergeleken met de fossielen die Alain in zijn vergelijkingscollectie heeft.
Een radiusfragment van een zeldzame panterachtige uit de collectie Schouwenburg kan nog niet definitief op naam worden gebracht. Alain noteert de gegevens hiervan voor nader onderzoek.
Een radiusfragment uit de collectie van Hooijdonk wordt definitief als Lynx sp. gedetermineerd en een hielbeen uit dezelfde collectie wordt toegeschreven aan Panthera gombazoechensis (Europese Jaguar). Daarnaast kon tevens een vos gedetermineerd worden: De radius van de Lynx bevat namelijk bijtsporen van een vos, die het bot na het overlijden van de Lynx gekraakt heeft.
Laatste dag.
De voormiddag brengen we weer door in het depot van het MHN. De aandacht gaat vandaag (hoe kan het anders na gisteren) vooral uit naar de Panter en de Lynx. Aan de hand van de recent en préhistorisch materiaal worden vergelijkingen gemaakt. Vooral de overeenstemming tussen het fossiele radiusfragment van de Lynx en die van de rescente /préhistorische lynx is treffend.
De namiddag brengen we weer door op de UCBL. Nu komen vooral de beren en weer de Homotherium aan bod. Aan het begin van de avond (het is dan al 18.45 !) hebben we een evaluerende bespreking met onze gastheer, Claude Guérin. We kunnen vaststellen dat we een uitermate leerzame tijd hebben doorgebracht op de UCBL, en we zijn zeer in onze nopjes te horen, dat we voor al onze toekomstige onderzoekingen van harte welkom zijn. Dat laatste geldt overigens ook voor het depot van het MHN te Lyon en Alain Argant.
Uitwerking van de gegevens
De komende tijd zullen de gegevens verder worden uitgewerkt en wellicht in een publicatie worden opgenomen.
Kees van Hooijdonk
